SN: prezydent może zwalniać członków SEC, CFTC i FTC

Sąd Najwyższy USA w czerwcu 2026 r. zdecydował w sprawie dotyczącej możliwości odwoływania członków niezależnych agencji federalnych. Orzeczenie zapadło większością głosów 6–3 i uchyliło precedens Humphrey’s Executor z 1935 r.

Sprawa dotyczyła Rebekki Slaughter, powołanej przez Donalda Trumpa do Federalnej Komisji Handlu (FTC) w 2018 r. Po inauguracji Trumpa w styczniu 2025 r. przewodniczącym FTC został Andrew Ferguson. W marcu 2025 r. prezydent zwolnił Slaughter i Alvaro Bedoyę, tłumacząc decyzję rozbieżnością z priorytetami administracji. Bedoya zrezygnował wcześniej, w czerwcu 2025 r.

Byli komisarze wnieśli pozew argumentując, że odpowiednia ustawa pozwala na odwołanie jedynie z powodu „niezdolności do należytego wykonywania obowiązków, zaniedbania obowiązków służbowych lub przewinienia urzędniczego” oraz powołując się na precedens z 1935 r. Sądy niższych instancji początkowo stanęły po ich stronie.

Sąd Najwyższy uznał jednak, że zapis ograniczający możliwość odwołania jest sprzeczny z zasadą podziału władz zapisaną w Konstytucji. W orzeczeniu sędziowie stwierdzili, że prezydent ma konstytucyjne uprawnienie do odwoływania urzędników wykonawczych bez dodatkowego wymogu „za przyczynę”, a prawo federalne nie może tego ograniczać w sposób naruszający strukturę konstytucyjną.

W tej samej serii postępowań sąd rozpatrywał też sprawę Lisy Cook, odwołanej z Rady Rezerwy Federalnej w sierpniu 2025 r. Sąd orzekł, że Cook może pozostać na stanowisku Fed na czas trwania postępowania sądowego, ponieważ prezydent nie zapewnił jej pełnych gwarancji proceduralnych przewidzianych prawem. Decyzja nie uchyla samego zwolnienia, lecz daje jej czas i możliwość procedowania przed sądem.

Według ustaleń wyrok dotyczy ponad 20 federalnych agencji, w tym Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (SEC), Amerykańskiej Komisji ds. Handlu Kontraktami Terminowymi na Towary (CFTC) oraz FTC. W komentarzach wcześniej podnoszono obawy dotyczące niezależności regulatorów; były przewodniczący Rezerwy Federalnej Jerome Powell wskazywał na potrzebę utrzymania niezależności organów nadzorczych. W przypadku CFTC kierownictwo pełni obecnie przewodniczący Michael Selig.

Rebecka Slaughter oceniła orzeczenie słowami: „Decyzja pozwala prezydentom zwalniać osoby sprawujące nadzór, które nie stawiają polityki ponad zasadami, i zastępować je posłusznymi poplecznikami. To przepis na korupcję; zapłacą za to pracujące rodziny.”

Orzeczenie Sądu Najwyższego z czerwca 2026 r. będzie miało wpływ na postępowania dotyczące odwołań urzędników oraz na obsadę stanowisk w agencjach regulacyjnych. Granice prezydenckiej władzy odwoławczej prawdopodobnie będą przedmiotem kolejnych spraw sądowych.