Goldman Sachs: ryzyko szoku żywnościowego w Azji

Goldman Sachs ostrzega, że Azja Południowo-Wschodnia może doświadczyć szoku podażowego żywności z powodu drożejącej ropy, zakłóceń w dostawach nawozów związanych z konfliktem na Bliskim Wschodzie oraz ryzyka silnego El Niño pod koniec 2026 r. Bank ocenia, że łączne efekty mogą dodać średnio 1 punkt procentowy do inflacji cen żywności po sześciu miesiącach i 2,1 punktu procentowego po roku. Bank zastrzega, że te wartości oznaczają dodatkową presję ponad normalny trend inflacyjny, a nie pełną prognozę inflacji.

Według banku szybki wzrost cen ropy i ograniczenia w dostawach nawozów wpływają na koszty produkcji rolnej i transportu żywności. Wyższe ceny paliw uderzają w pozycje wrażliwe na koszty transportu i energii w koszykach CPI, a drożejące nawozy podnoszą bezpośrednie koszty dla producentów rolnych, co może przełożyć się na wyższe ceny w całym łańcuchu dostaw.

Światowa Organizacja Meteorologiczna ocenia, że prawdopodobieństwo wystąpienia El Niño między czerwcem a sierpniem 2026 r. wynosi około 80 proc., a w kolejnych miesiącach szanse rosną do poziomu bliskiego lub powyżej 90 proc. W dokumencie banku pojawia się stwierdzenie: „Potencjalnie silne zjawisko El Niño pod koniec 2026 roku może wywołać kolejny szok podażowy żywności właśnie wtedy, gdy presje związane z ropą i nawozami przechodzą przez łańcuch żywnościowy”.

Goldman wskazuje konkretne gospodarki bardziej narażone na skutki takich wstrząsów. Singapur i Filipiny są wymienione jako wysoce zależne od importu żywności. Malezja i Indonezja częściowo chronione są produkcją oleju palmowego; bez tego sektora obu krajom groziłaby zmiana statusu na importerów netto żywności. Tajlandia importuje ponad 90 proc. potrzebnych nawozów, co zwiększa jej wrażliwość na globalne wahania cen. Bank zwraca też uwagę, że słabsze opady monsunowe w Indiach mogą ograniczyć eksport cukru.

Meteorolodzy obserwują, że rozwój El Niño w obecnym cyklu jest w bardziej zaawansowanej fazie niż w tych samych etapach silnych zdarzeń z 2015, 1997 i 1982 roku, a temperatury oceanów są dziś wyższe. Wyższe temperatury oceanów mogą zmienić atmosferyczną reakcję na El Niño i wpłynąć na rozkład opadów i temperatur.

Ekonomistka FAO Shirley Mustafa wskazała, że globalne zapasy oraz bieżące zbiory ryżu i innych zbóż mogą złagodzić skutki lokalnych niedoborów i ograniczyć wpływ na światowe dostawy żywności.

Goldman podkreśla, że rządy w regionie będą musiały podejmować decyzje w sprawie wsparcia dla konsumentów i producentów oraz alokacji zasobów między zabezpieczeniem dostaw paliw a zapewnieniem dostępu do żywności. Skutki zależą od skali El Niño, poziomu rezerw żywnościowych oraz tempa stabilizacji cen ropy i nawozów.