Brexit: po 10 latach gospodarka Wielkiej Brytanii mniejsza o 6%

Analiza Banku Anglii oparta na danych firm wskazuje, że 10 lat po referendum gospodarka Wielkiej Brytanii jest około 6% mniejsza niż byłaby, gdyby kraj pozostał w Unii Europejskiej. Badanie wykorzystuje informacje o decyzjach, opiniach i wynikach finansowych tysięcy przedsiębiorstw.

Autorzy podkreślają, że wpływ narastał stopniowo. W pierwszym okresie po referendum firmy odkładały inwestycje i decyzje z powodu niepewności dotyczącej zasad handlu, regulacji i dostępu do rynku. Druga fala efektów wystąpiła po formalnym opuszczeniu jednolitego rynku i unii celnej, gdy pojawiły się wyższe bariery handlowe.

Metodologia badania opiera się na mikrodatach z setek tysięcy obserwacji przedsiębiorstw, co pozwoliło śledzić zmiany w handlu, inwestycjach i produkcji na poziomie firm. Przy zastosowaniu szerszych metod autorzy oszacowali, że utracony wzrost mógł sięgać średnio 8% w porównaniu z scenariuszem pozostania w UE.

W badaniu wymieniono mechanizmy prowadzące do niższego wzrostu: spadek inwestycji zagranicznych i krajowych, ograniczenie wymiany handlowej, utrata korzyści skali dla eksporterów oraz pogorszenie produktywności związane z mniejszym rynkiem i utrudnionymi łańcuchami dostaw. Firmy zgłaszały też wyższe koszty administracyjne i celne oraz wydłużone terminy realizacji zamówień.

Skutki nie były jednak równomierne. Sektory silnie zależne od eksportu do UE oraz przedsiębiorstwa korzystające ze złożonych europejskich łańcuchów dostaw odnotowały większe spadki aktywności. Mniejsze firmy z ograniczonymi możliwościami pokrywania dodatkowych kosztów były szczególnie narażone.

Krytycy wskazują, że wyliczenia mogą łączyć wpływ Brexitu z innymi zdarzeniami gospodarczymi ostatniej dekady, takimi jak zmiany technologiczne, szoki energetyczne czy międzynarodowe kryzysy, co utrudnia precyzyjne przypisanie całego efektu wyłącznie decyzji o wyjściu z UE.

Gubernator Banku Anglii Andrew Bailey przedstawił ocenę: „Poziom aktywności i wzrostu w gospodarce jest niższy, ponieważ ograniczenie rynku, z którym Wielka Brytania handluje, negatywnie wpływa na eksport, produktywność i skalę działania firm.”

Wyniki analizy będą wykorzystywane w debacie politycznej i biznesowej nad dalszą polityką handlową i inwestycyjną oraz nad programami wsparcia dla przedsiębiorstw dotkniętych ograniczonym dostępem do rynku unijnego.