Zambia obniża VAT na złoto z 16% do 5%

Rząd Zambii zapowiedział obniżenie stawki VAT na złoto z 16 proc. do 5 proc. Ministerstwo Kopalni i Rozwoju Górnictwa w Lusace podaje, że celem jest poprawa konkurencyjności sprzedaży legalnej wobec rynku nieoficjalnego i ograniczenie przemytu kruszcu.

Dane za 2023 r. pokazują znaczną rozbieżność między deklarowanym eksportem Zambii do Zjednoczonych Emiratów Arabskich a danymi importowymi ZEA: Lusaka wykazała sprzedaż do ZEA o wartości 61,8 tys. USD, podczas gdy ZEA zarejestrowały import zambijskiego złota wart 1,79 mld USD. Władzom Zambii służby szacują, że nawet do 60 proc. wydobywanego złota może opuszczać kraj poza oficjalnymi kanałami.

Ministerstwo informuje, że obniżka VAT ma obniżyć koszty związane z legalną sprzedażą urobku, zmniejszyć marże pośredników i uczynić mniej opłacalnym organizowanie przemytu. Zmiana ma wejść w życie po uzgodnieniach administracyjnych i wprowadzeniu niezbędnych zmian prawnych.

Władze wskazują, że przyczynami masowego przemytu są powszechne wydobycie rzemieślnicze, sieci pośredników oraz praktyki korupcyjne wśród niektórych funkcjonariuszy. Granica z Demokratyczną Republiką Konga jest wykorzystywana jako trasa tranzytowa przez grupy, które następnie deklarują inne pochodzenie surowca.

Wcześniejsze działania państwa obejmowały ograniczanie działalności niezarejestrowanych górników i próby ustanowienia państwowego monopolu na wydobycie złota. Te kroki napotkały sprzeciw lokalnych społeczności i dały mieszane rezultaty.

Eksperci i analitycy rynku surowców wskazują, że skuteczność obniżki VAT będzie zależeć od mechanizmów zachęcających do rejestracji i sprzedaży w oficjalnych kanałach, uproszczenia procedur administracyjnych dla drobnych producentów oraz ograniczenia roli pośredników i praktyk korupcyjnych.