Użyteczność kontra spekulacja: skąd problemy tokenów

Firma 8Blocks przekazała, że wiele tokenów traci kontrolę po uruchomieniu, ponieważ zespoły nie powiązały ich z użytecznością produktu i źle zaplanowały emisję oraz okresy odblokowań. W efekcie wczesny popyt bywa iluzoryczny, a gospodarka tokenowa szybko przechodzi pod kontrolę spekulantów zamiast użytkowników.

Silny start tokena często wynika z nakładania się alokacji dla inwestorów, zainteresowania rynkowego, wsparcia animatorów rynku i krótkoterminowych zakupów. Takie skumulowane czynniki mogą podnieść kursy, zanim produkt wygeneruje trwały popyt na token.

8Blocks wskazuje dwa główne punkty, w których traci się kontrola nad ekonomią tokena. Pierwszy to presja dystrybucyjna: duże zniżki dla inwestorów, krótkie okresy blokady i rozbudowane pule nagród ułatwiają szybkie pozyskanie środków, ale też motywują wczesnych posiadaczy do szybkiej sprzedaży. W praktyce token może mieć wczesną płynność, a następnie zmagać się z przewidywalnymi falami podaży.

Drugi problem to brak realnej użyteczności tokena. Uprawnienia do głosu lub symboliczne przywileje rzadko same w sobie tworzą trwały popyt. Gdy użytkownicy mogą korzystać z produktu bez tokena, staje się on opcjonalny, a jego wartość opiera się głównie na oczekiwaniach co do przyszłej ceny.

W sektorze gier blockchainowych (GameFi) 8Blocks zauważa, że nagrody często przewyższają zastosowania w grze; gracze zdobywają tokeny szybciej niż mogą je wykorzystać, co prowadzi do masowej sprzedaży. Projekty o silniejszej konstrukcji wiążą nagrody z postępem w rozgrywce, stakingiem, emisją NFT, wydobyciem zasobów lub rynkami łupów, tak by aktywność graczy generowała użycie tokena.

W tokenizacji aktywów rzeczywistych (RWA) token musi odzwierciedlać prawa do aktywów i związane przepływy: rejestr własności, dostęp inwestorów, mechanizmy rozliczeń, przechowywanie i płynność są elementami koniecznymi do funkcjonowania takiego modelu.

W DeFi słabe powiązanie użyteczności pojawia się, gdy staking, zarządzanie, nagrody i zachęty płynnościowe działają osobno. Model łączący zaciąganie i udzielanie pożyczek, zapewnianie płynności, przepływy opłat oraz udział w protokole tworzy jeden system ekonomiczny wspierający popyt.

Na platformach społecznościowych tokeny często zawodzą, gdy nagrody trafiają głównie do osób zdobywających uwagę. Modele trwalsze łączą token z dostępem do funkcji premium, reputacją, monetyzacją twórców, prawami moderacyjnymi i własnością społeczności.

8Blocks rekomenduje przeprowadzenie audytów ekonomii tokenów przed i po starcie. Przegląd przed uruchomieniem pozwala ocenić ryzyko wynikające z terminów odblokowań, słabej użyteczności i ekspozycji skarbca oraz sprawdzić, czy nagrody wspierają aktywność produktową. Audyt po uruchomieniu rozdziela wpływ nastrojów rynkowych od konstrukcji ekonomicznej i identyfikuje, które problemy wynikają z harmonogramów podaży, a które z braku użyteczności.

Według Sergeya Novikova, dyrektora ds. produktów w 8Blocks: „Odblokowania, emisje i nagrody dla społeczności same w sobie nie stanowią problemu. Problem pojawia się, gdy na rynek trafia nowa podaż, a produkt nie jest w stanie wygenerować wystarczającego popytu, by ją wchłonąć”.

Firma informuje, że w swojej pracy analizuje podaż, emisję, alokację, okresy nabywania uprawnień, przechowywanie w skarbcu, projektowanie nagród, zarządzanie płynnością, planowanie sprzedaży tokenów oraz modelowanie przepływów tokenów. Usługi obejmują doradztwo strategiczne, audyty tokenomiki i warsztaty dla zespołów na różnych etapach rozwoju projektu tokenowego.