USA żądają wyboru partnerów w sporze o sztuczną inteligencję

Waszyngton rozesłał do 35 krajów, które podpisały w czerwcu deklarację AI Opportunity Statement, projekt listu z żądaniem jednoznacznego opowiedzenia się po jednej ze stron rywalizacji technologicznej. Dokument zapowiada wykluczenie z koalicji Pax Silica państw, które oficjalnie dołączą do chińskiego frameworku sztucznej inteligencji.

Pax Silica to inicjatywa USA skupiona na zabezpieczeniu łańcuchów dostaw dla zaawansowanych modeli AI, produkcji półprzewodników oraz dostępu do kluczowych minerałów. W porozumieniu uczestniczy ponad 20 państw, w tym Japonia, Australia i Korea Południowa.

W projekcie listu administracja amerykańska wskazuje, że oczekuje pełnego zaangażowania w ramach koalicji, a nie jedynie formalnego członkostwa. Dokument ma ograniczyć Pekinowi dostęp do zasobów koniecznych do tworzenia i rozwijania konkurencyjnych rozwiązań AI.

W odpowiedzi Chiny powołały Światową Organizację Współpracy na rzecz Sztucznej Inteligencji i promują model open-weight jako alternatywę dla zamkniętych systemów oferowanych przez wybrane firmy komercyjne. Chiński program ma przyciągać kraje, dla których istotne są koszty i dostępność technologii.

Wyjątkowy przypadek stanowi Kazachstan. Ten kraj, dysponujący znaczącymi złożami krytycznych minerałów, zadeklarował członkostwo w obu konkurencyjnych inicjatywach. W projekcie listu Stany Zjednoczone opisują takie zachowanie jako jednoczesne popieranie obu stron i wzywają do wyboru, grożąc wykluczeniem z Pax Silica.

Rywalizacja objęła również rynki surowców. Chińskie firmy mają dominującą pozycję w wydobyciu i przetwórstwie metali ziem rzadkich, a administracja USA zacieśnia kontrole eksportowe i podejmuje działania mające na celu zabezpieczenie dostaw minerałów niezbędnych do produkcji chipów i komponentów do systemów AI.

Analitycy zwracają uwagę, że wymuszanie binarnych wyborów może skłaniać niektóre państwa rozwijające się do zachowania neutralności lub zbliżenia do Pekinu, szczególnie tam, gdzie chińskie inwestycje infrastrukturalne są duże i długoterminowe.

Decyzje 35 adresatów listu oraz stanowiska państw, które pozostaną neutralne, będą wpływać na strukturę współpracy międzynarodowej w obszarze sztucznej inteligencji oraz na powiązania handlowe i łańcuchy dostaw w nadchodzących miesiącach.