USA, Iran i Oman blisko porozumienia w sprawie Ormuz

Amerykańskie źródła informują, że USA, Iran i Oman są bliskie podpisania tymczasowej umowy dotyczącej ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz. Ogłoszenie porozumienia może nastąpić w środę 5 sierpnia, zgodnie z informacjami od stron zaangażowanych w rozmowy.

Porozumienie przewiduje 60‑dniowy okres przejściowy. W tym czasie ruch wychodzący z cieśniny byłby kierowany przez wspierany przez USA południowy korytarz przy wybrzeżu Omanu, bez pobierania opłat, jednocześnie prowadzone byłyby operacje usuwania min z korytarza środkowego. Po zakończeniu prac oczyszczających przewidziane jest stopniowe przywracanie pełnej żeglugi przez środek cieśniny.

Irańskie władze przedstawiły sprzeczną wersję wydarzeń i w komunikacie podkreśliły, że „negocjacje dotyczą dwóch państw nadbrzeżnych [Iranu i Omanu] i nie mają nic wspólnego z innymi, w tym ze Stanami Zjednoczonymi”. Teheran zażądał uznania przez USA praw Iranu do pobierania opłat morskich w Cieśninie Ormuz, natychmiastowego zakończenia morskiej blokady, zniesienia sankcji na irańską ropę, petrochemię i gaz oraz trwałego zaprzestania ataków na Iran. Irańskie żądania obejmują też wstrzymanie ruchu przez południowy korytarz; jednocześnie władze Iranu kontynuują ataki na statki korzystające z tego korytarza.

Amerykańscy dowódcy alarmują o ograniczeniach zapasów amunicji i rakiet. Według ich ocen zapasy systemów rakietowych THAAD zostały wykorzystane w około 80 proc., systemy Patriot w około 50 proc., a światowe rezerwy pocisków Tomahawk zmniejszyły się o połowę. Raporty wskazują też na duże wykorzystanie rakiet ATACMS i systemów Precision Strike. Dowódcy ostrzegają, że dalsze wysokie tempo użycia zapasów może ograniczyć możliwości obronne i ofensywne w regionie.

Administracja odwołała wcześniej planowane zmasowane uderzenie, argumentując obawą o wyczerpanie zapasów i ryzyko eskalacji. Wskazywano, że całkowite wykorzystanie dostępnych rakiet dla Centralnego Dowództwa USA mogłoby pozbawić siły możliwości odpowiedzi na masowy napływ dronów samobójczych.

Cieśnina Ormuz ma istotne znaczenie dla handlu energią: przez ten przesmyk przepływa duża część światowego eksportu ropy i gazu. Tymczasowe porozumienie, jeśli zostanie podpisane, ma zmniejszyć bezpośrednie zagrożenia dla tankowców dzięki oczyszczeniu korytarza środkowego, lecz utrzymanie ruchu przez korytarz południowy oznacza, że pełne przywrócenie żeglugi może zająć co najmniej 60 dni.

Oman uczestniczy w rozmowach jako mediator między Teheranem a Waszyngtonem. Tempo wdrażania zapisów umowy może zależeć od dalszych decyzji politycznych w regionie oraz od zdolności operacyjnych stron zaangażowanych w jej realizację.

Szczegóły porozumienia i terminy rozpoczęcia działań oczyszczających mają zostać przedstawione publicznie po ostatecznym podpisaniu dokumentu.