Upały 2026 mogą kosztować UE około 180 mld euro

Triodos Bank w opublikowanej analizie szacuje, że ekstremalne upały i susza w 2026 r. mogą przynieść Unii Europejskiej straty rzędu 180 mld euro, co odpowiada około 1% unijnego PKB i jest zbliżone do prognozowanego wzrostu gospodarczego.

Bank wskazuje, że największą część strat wygeneruje spadek produktywności pracowników. Sam ten czynnik może obniżyć PKB UE o około 0,6 punktu procentowego.

Eksperci oceniają, że plony w 2026 r. mogą zmaleć od 3 do 7% w zależności od gatunku upraw i regionu. Prognozy zbiorów kukurydzy i słonecznika zostały obniżone; w wybranych obszarach odnotowano spadki produkcji na poziomie około 6–7%.

Niskie stany wód na Renie i Dunaju ograniczają transport rzeczny — barki przewożą mniej ładunku albo przestają kursować. ING szacuje, że utrudnienia na Renie mogą obniżyć tegoroczny wzrost gospodarczy Niemiec o około 0,3 punktu procentowego. Niski poziom wód wpływa także na operacje portowe i łańcuchy dostaw, co podnosi koszty logistyki i powoduje opóźnienia w dostawach towarów.

Problemy z chłodzeniem dotknęły elektrownie: kilka reaktorów jądrowych w Europie ograniczyło produkcję albo czasowo ją wstrzymało z powodu braku wystarczającej ilości wody do chłodzenia. Mniejsza dostępność energii i presja na systemy zasilania podnoszą ceny energii, co przekłada się na wyższe koszty produkcji i transportu.

Połączone efekty niższej produktywności, mniejszych zbiorów, droższej energii i ograniczeń w transporcie wpływają na ceny żywności. Gdy rolnicy zbierają mniej, a koszty nawadniania i energii rosną, producenci mają mniejsze marże, co prowadzi do podwyżek cen detalicznych.

Skala strat różni się między krajami i sektorami. Regiony z ograniczonymi systemami nawadniania i niskimi zasobami wodnymi są bardziej narażone na spadek plonów. Kraje z dużym udziałem transportu rzecznego i elektrowni chłodzonych wodą doświadczają większych ograniczeń w żegludze i produkcji energii. Triodos Bank uwzględnia w swoich szacunkach zarówno bezpośrednie szkody, jak i pośrednie koszty ekonomiczne. Przy prognozowanym wzroście UE na poziomie około 1,1% kwota 180 mld euro zbliża się do wartości oczekiwanego wzrostu.