Turcja ograniczyła ruch przez Bosfor i Dardanele

W sobotę turecka Dyrekcja Generalna Bezpieczeństwa Wybrzeża de facto zawiesiła wydawanie zezwoleń na tranzyt przez cieśniny Bosfor i Dardanele dla części ruchu handlowego kierowanego na Morze Czarne. Decyzja nie została formalnie ogłoszona i brak jest oficjalnego komunikatu wyjaśniającego zmiany w procedurach.

Odmowy i opóźnienia dotyczą statków płynących na północ do portów rosyjskich, takich jak Noworosyjsk, Taman i Rostów nad Donem, oraz do ukraińskich portów, w tym Odessy, Piwdennego i Czornomorska. Ruch do portów w Bułgarii, Rumunii oraz do tureckich portów nad Morzem Czarnym nie został objęty ograniczeniami.

Nieoficjalnie za powodem podaje się obawy o bezpieczeństwo po eskalacji ataków z użyciem bezzałogowych urządzeń lotniczych i pływających na akwenie Morza Czarnego. W ostatnich miesiącach odnotowano ponad sto takich incydentów. W ciągu kilku ostatnich dni miało miejsce pięć uderzeń wymierzonych w jednostki neutralne; w dwóch przypadkach uszkodzone zostały tureckie statki Nadezhda i Yasar, a tureccy marynarze odnieśli obrażenia. Ankara zgłaszała protesty w związku z atakami na tureckie jednostki.

Konwencja z Montreux z 1936 roku przyznaje Turcji prawo zarządzania tranzytem przez Bosfor i Dardanele zarówno w czasie pokoju, jak i w warunkach wojennych. Ankara korzystała z tych uprawnień wcześniej, m.in. w 2022 roku, ograniczając przejście okrętów wojennych związanych z konfliktem. Obecne działania dotyczą ruchu cywilnego i są realizowane bez oficjalnej deklaracji o zamknięciu cieśnin.

Sytuacja występuje w kontekście nasilonych działań militarnych na Morzu Czarnym, gdzie Ukraińskie uderzenia były kierowane m.in. w rafinerie, terminale i statki zmierzające do portów rosyjskich, a Rosja atakuje ukraińską infrastrukturę portową i urządzenia do eksportu zboża. W ostatnich miesiącach tego rodzaju incydenty dotykały także jednostki neutralne na akwenie.