Rare sats: które satoshi mogą mieć wartość kolekcjonerską?

Rare sats to pojedyncze satoshi, czyli najmniejsze części bitcoina, które wyróżniają się numerem lub związkiem z historią sieci. Ich wartość kolekcjonerska może przewyższać wartość wynikającą z kursu BTC. Jeden bitcoin dzieli się na 100 milionów satoshi, a jedno satoshi to 0,00000001 BTC.

System Ordinals przypisuje satoshi numery zgodnie z kolejnością ich wydobycia i pozwala śledzić ich przepływ w transakcjach. Numer jednostki nie zmienia się po transferze między portfelami. Bitcoin nie przechowuje jednak osobnej etykiety przy każdym satoshi. Numer wynika z odczytania historii blockchaina według reguł Ordinals.

Kolekcjonerzy szukają satoshi pochodzących z początków sieci, uczestniczących w historycznych transakcjach lub mających nietypowy układ cyfr. Palindrome sats mają numery czytane tak samo od początku i od końca. Vintage sats pochodzą z pierwszych 1000 bloków Bitcoina. Pizza sats są związane z zakupem pizzy za bitcoiny w 2010 roku. Nakamoto sats to jednostki z bloków przypisywanych twórcy Bitcoina, Satoshiemu Nakamoto.

Osobna klasyfikacja Ordinals obejmuje sześć klas rzadkości: common, uncommon, rare, epic, legendary i mythic. O przydziale decyduje pozycja satoshi w emisji nowych bitcoinów. Klasa uncommon dotyczy pierwszego nowego satoshi w bloku, jeśli nie spełnia warunków wyższej klasy. Rare oznacza pierwszego satoshi okresu rozpoczynającego się korektą trudności, a epic — pierwszego satoshi wyemitowanego po halvingu. Legendary odnosi się do pierwszego satoshi nowego cyklu, a mythic do jednostki z bloku genesis.

Jedno satoshi może mieć kilka cech jednocześnie. Jednostka z klasy common może mieć palindromiczny numer, a satoshi z wczesnego bloku może spełniać inne kryterium kolekcjonerskie. Określenie rare sats jest szersze niż klasa rare w klasyfikacji Ordinals.

Zainteresowanie tym rynkiem pokazała aukcja z 25 kwietnia 2024 roku. Satoshi wydobyte jako pierwsze po halvingu z 20 kwietnia 2024 roku sprzedano za 33,3 BTC, czyli równowartość około 2,1 miliona dolarów. Była to pojedyncza transakcja, a cena innych satoshi zależy od ich cech, zainteresowania kupujących i liczby podobnych sprzedaży.

Rare sats różnią się od inskrypcji Ordinals. Rare sats są konkretnymi jednostkami BTC, natomiast inskrypcja to treść, na przykład obraz lub tekst, zapisana w blockchainie i powiązana z satoshi. Jednostka może mieć kolekcjonerski numer bez inskrypcji. Inskrypcja może natomiast zostać umieszczona na satoshi bez szczególnego pochodzenia.

Sprawdzenie rare sats wymaga publicznego adresu Bitcoin i skanera rozpoznającego cechy poszczególnych jednostek. Nie trzeba podawać frazy odzyskiwania ani klucza prywatnego. Jeden portfel może korzystać z wielu adresów, dlatego analiza jednego adresu nie obejmuje automatycznie całego salda. Wyniki są zwykle przedstawiane w pakietach UTXO, czyli niewydanych porcjach bitcoinów.

Oferty sprzedaży pokazują oczekiwania sprzedających, a zakończone transakcje wskazują faktyczne ceny. Przy porównywaniu trzeba sprawdzić, czy cena dotyczy jednego satoshi, czy większego pakietu, oraz uwzględnić prowizje i opłaty sieciowe. Brak podobnych transakcji utrudnia wycenę.

Kolekcjonerskie satoshi można przypadkowo wydać podczas zwykłego przelewu. Portfel wybiera do płatności całe UTXO, a interesująca jednostka może trafić do odbiorcy, wrócić jako reszta albo zostać wykorzystana do opłacenia transakcji. Funkcja sat control pozwala wskazać, które jednostki mają zostać wysłane lub zachowane.