Czy Przemysław Kral został zatrzymany w Botswanie?

Szymon Jadczak, dziennikarz śledczy, poinformował nieoficjalnie, że były prezes giełdy Zondacrypto Przemysław Kral miał zostać zatrzymany w Botswanie. Ani polskie, ani botswańskie władze tego nie potwierdziły. Informacja nie zawierała daty ani szczegółów dotyczących okoliczności zatrzymania ani wskazania, kto miałby wystąpić o zatrzymanie.

Autor wpisu podniósł pytania o to, co Kral robił w Botswanie i na czyj wniosek mógł trafić w ręce tamtejszych służb. Do momentu publikacji nikt niezależny nie potwierdził zatrzymania. Wcześniejsze ustalenia wskazywały, że Kral przebywał wcześniej w Izraelu, uzyskał tam obywatelstwo w 2025 roku, a następnie miał wyjechać do Zjednoczonych Emiratów Arabskich w towarzystwie Mariana W.

Izrael rzadko wydaje własnych obywateli, więc posiadanie obywatelstwa izraelskiego utrudnia ekstradycję. Emiraty formalnie współpracują w sprawach międzynarodowych, jednak procedury mogą być długotrwałe. Botswana jest członkiem Interpolu i Commonwealthu; czerwona nota Interpolu jest prośbą o zatrzymanie, a decyzję o zatrzymaniu i ekstradycji podejmują władze kraju przyjmującego według jego prawa i obowiązujących umów. Polska nie ma dwustronnej umowy ekstradycyjnej z Botswaną. Prokuratura w Katowicach nie potwierdziła, czy wystąpiła o czerwoną notę wobec Krala.

Postępowanie Prokuratury Regionalnej w Katowicach w sprawie Zondacrypto wszczęto 17 kwietnia; śledztwo dotyczy oszustwa znacznej wartości i prania pieniędzy. Pierwotnie straty klientów oceniano na co najmniej 350 mln zł; kwota ta od tamtej pory rośnie.

W połowie maja śledczy poinformowali o zabezpieczeniu 104 urządzeń elektronicznych i ponad 13 terabajtów danych z serwerów giełdy. Przyjęto blisko 2 tys. zawiadomień. Wystąpiono do ponad stu giełd kryptowalut o zabezpieczenie środków. Do Czech wysłano europejski nakaz dochodzeniowy; dodatkowe wnioski przygotowywane są wobec Włoch i Szwajcarii.

Analiza techniczna wykazała, że średnie saldo tzw. gorących portfeli Zondacrypto spadło z około 55,7 BTC w sierpniu 2024 do 0,18 BTC w marcu 2026, co odpowiada spadkowi o 99,7 proc. W niespełna cztery miesiące poprzez 511 przelewów wyprowadzono z giełdy aktywa o wartości ponad 21 mln dolarów w trzydziestu różnych kryptowalutach. Kral ocenił te ustalenia jako „błędne i krzywdzące” i określił firmę jako w pełni wypłacalną.

Osobnym wątkiem jest portfel zawierający około 4,5 tys. bitcoinów, którego wartość przy bieżących kursach szacowana jest na około 290 mln dolarów. Kral twierdził, że klucze do tego portfela miał wyłącznie Sylwester Suszek. Śledczy uznają, że Suszek prawdopodobnie nie żyje. Ostatnie potwierdzone miejsce jego pobytu miało związek z bazą paliwową w Czeladzi powiązaną z Marianem W., gdzie w dniu zdarzenia przestały działać kamery.

Prokuratura apeluje do poszkodowanych klientów o składanie zawiadomień; każde zgłoszenie przyjmie lokalna jednostka policji lub prokuratury. Lepiej udokumentowane roszczenia zwiększają szanse na odzyskanie środków. Śledczy ostrzegają przed firmami oferującymi odpłatne „odzyskiwanie” kryptowalut; takie usługi mogą stanowić wtórne oszustwo. Interpol przypomina, że prywatne podmioty nie dysponują narzędziami procesowymi, które mają sądy i organy ścigania.