Połowa przesyłek z Chin znika. UE zatwierdza opłatę

Krajowa Administracja Skarbowa zarejestrowała w lipcu 2 113 704 zgłoszeń celnych dotyczących towarów e‑commerce spoza UE, wobec 4 238 517 w czerwcu. Spadek o 50,1 proc. zbiega się z wejściem w życie 1 lipca ryczałtowego cła 3 euro obejmującego przesyłki o wartości do 150 euro. W lipcu należności celne wyniosły 67 985 536 zł, z czego około 17 mln zł trafiło do budżetu Polski.

3 września Rada Unii Europejskiej przyjęła nowy unijny kodeks celny. Zgodnie z uzgodnionym tekstem od 1 listopada operatorzy platform e‑commerce będą odpowiadać za odprawy celne i regulowanie należności importowych. Rada wprowadziła także wymóg opłaty manipulacyjnej dla drobnych przesyłek, której stawka ma zostać ustalona przez Komisję Europejską; opłata ma obowiązywać najpóźniej od 1 listopada. W kodeksie przewidziano narzędzia egzekucyjne: kary do 6 proc. rocznej wartości importu, cofanie uprawnień celnych oraz ograniczenia dostępu do rynku w przypadku uchylania się od obowiązków.

W dokumentach Komisji wcześniej pojawiała się propozycja opłaty na poziomie 2 euro oraz wariant 50 eurocentów dla towarów wysyłanych z magazynów na terenie UE. Krajowa Administracja Skarbowa wskazywała możliwe widełki 2–4 euro od kategorii towarowej. Eksperci prawni analizujący tekst kodeksu zwracają uwagę, że opłata może być liczona od pozycji towarowej zamiast od paczki. W praktyce oznaczałoby to, że jeden paczkowy koszyk z kilkoma różnymi artykułami mógłby generować wielokrotność opłat.

Od 1 listopada obowiązkowe staną się identyfikatory produktów (PID). Mają one umożliwić organom celnym identyfikowanie i grupowanie towarów o podobnym profilu ryzyka. W zeszłorocznych kontrolach ponad 60 proc. sprawdzonych produktów z kategorii kosmetyków, suplementów, zabawek i elektroniki nie spełniało unijnych norm.

Dane ruchu na platformach zakupowych w Polsce wskazują spadki. Liczba użytkowników platformy Temu zmniejszyła się z 16,68 mln w czerwcu do 13,1 mln w lipcu i 12,8 mln w sierpniu. Użytkownicy platformy AliExpress spadli z 9,98 mln w czerwcu do 8,43 mln w lipcu, a następnie wzrosły do 8,9 mln. Lider rynku handlu internetowego utrzymuje około 18,5 mln użytkowników. Operatorzy logistyczni zgłaszali dwucyfrowe spadki liczby przesyłek i zwrotów z Chin, sięgające do 20 proc. rok do roku.

Firmy związane z chińskim e‑commerce zwiększyły w pierwszym półroczu popyt na powierzchnie magazynowe w Polsce; według szacunków na rynku najem netto wzrósł, a łączna wynajęta powierzchnia przekroczyła 400 tys. mkw. Największy projekt logistyczny powiązany z jedną z platform ma docelowo blisko 740 tys. mkw. i przewiduje do 5 tys. miejsc pracy. Towar odprawiony hurtowo i wysyłany z magazynu w UE nie przekracza granicy celnej przy dostawie do klienta, więc nie generuje cła od każdej drobnej przesyłki.

Szacunkowa roczna wartość sprzedaży kilku chińskich platform na polskim rynku wynosi około 11,6 mld zł. Branżowe analizy wskazują na straty krajowych sprzedawców szacowane na 6,5–8,8 mld zł rocznie. Przy zwrotach towarów spoza UE zgłoszenie celne pozostaje ważne, dlatego ani cło, ani VAT nie są automatycznie zwracane.

Kolejny etap reformy przewidziano na 1 lipca 2028 r.: ma ruszyć unijny hub danych celnych, ryczałt 3 euro ma zostać zniesiony, a przesyłki będą objęte normalnymi stawkami taryfowymi liczonymi od pierwszego euro wartości. Szczegóły dotyczące opłaty manipulacyjnej oraz praktyczne zasady wdrożenia będą zależeć od dalszych decyzji Komisji Europejskiej.