Pfizer zablokował środki PAŻP. EUROCONTROL wstrzymał opłaty

Pfizer uzyskał tytuł wykonawczy w sporze dotyczącym niewykorzystanych szczepionek i zgłosił egzekucję wobec należności związanych z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej (PAŻP). Informacja o zajęciu wierzytelności trafiła do Agencji 1 lipca, a EUROCONTROL wstrzymał przekazywanie środków zgromadzonych i przyszłych wpływów z opłat trasowych.

Spór dotyczy zamówień szczepionek z mechanizmu zakupowego UE oraz dodatkowych dostaw z 2021 roku. Sąd w Brukseli w I instancji 1 kwietnia 2026 r. orzekł, że Polska powinna odebrać około 64 mln dawek i zapłacić 5,644 mld zł plus około 170 mln zł kosztów procesowych. Wyrok jest nieprawomocny; Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało apelację, którą planuje złożyć w połowie sierpnia. Belgijskie prawo dopuszcza wykonanie orzeczenia pierwszej instancji przed uprawomocnieniem, a sąd odrzucił wniosek Polski o wstrzymanie egzekucji.

PAŻP nie była stroną sporu dotyczącego zakupu szczepionek. Organizacja stała się celem egzekucji, ponieważ EUROCONTROL w Belgii pobiera i rozlicza opłaty trasowe od linii lotniczych w imieniu Agencji. Zajęcie wierzytelności na poziomie EUROCONTROL spowodowało zablokowanie zarówno środków już zgromadzonych, jak i przyszłych wpływów. Opłaty trasowe stanowią ponad 80 proc. przychodów PAŻP, co ograniczyło dostęp Agencji do głównego źródła finansowania operacyjnego.

PAŻP poinformowała, że priorytetem pozostaje ciągłość służb żeglugi powietrznej i bezpieczeństwo lotów nad Polską. Agencja przygotowuje formalny sprzeciw wobec zajęcia wierzytelności i koordynuje działania z Prokuratorią Generalną oraz innymi organami państwowymi. Równolegle prowadzone są prace nad zabezpieczeniem alternatywnego finansowania bieżącej działalności. Na obecnym etapie Agencja nie przewiduje zwolnień pracowników.

EUROCONTROL oświadczył, że nie przekaże PAŻP ani zgromadzonych środków, ani przyszłych wpływów dopóki zajęcie nie zostanie uchylone lub roszczenie nie zostanie zaspokojone. Podobne postępowania egzekucyjne wobec wierzytelności obsługiwanych przez EUROCONTROL miały miejsce wcześniej w innych krajach.

Najbliższe terminy istotne dla sprawy to rozpatrzenie sprzeciwu PAŻP wobec zajęcia wierzytelności oraz apelacja Polski od wyroku w Brukseli zaplanowana na połowę sierpnia. Do czasu tych rozstrzygnięć opłaty za korzystanie z polskiej przestrzeni powietrznej trafiają na zablokowane konta w Belgii, co wymusza poszukiwanie tymczasowych źródeł finansowania i środków prawnych ze strony władz krajowych.

Rząd oraz organy prawne informowały o zamiarze podejmowania działań mających na celu odblokowanie środków i zaskarżenie rozstrzygnięcia przed sądami wyższych instancji.