Miliony kryptowalut niedostępne z powodu zgubionych kluczy

Ponad 6 milionów bitcoinów oraz około 913 111 tokenów Ethereum są obecnie uznawane za niedostępne z powodu utraty prywatnych kluczy, awarii sprzętu i śmierci właścicieli. W przypadku Dogecoina szacunki wskazują na utratę od 25 do 50 proc. istniejących tokenów.

Różne analizy wskazują, że od 20 do 30 proc. wszystkich wydobytych bitcoinów nigdy więcej nie zostanie użytych. Szacunki dla Ethereum pochodzą m.in. z prac badawczych, które oceniają liczbę bezpowrotnie utraconych tokenów na około 913 tys. W odniesieniu do Dogecoina większość strat przypada na pierwsze lata projektu.

Do utraty dostępu najczęściej dochodzi, gdy właściciel traci prywatny klucz lub frazę seed (zwykle 12 lub 24 słowa), niszczy nośnik z portfelem sprzętowym albo umiera bez przekazania danych spadkobiercom. W wielu przypadkach brak pełnej frazy seed uniemożliwia odzyskanie środków.

Jeżeli środki były trzymane na giełdzie, możliwe jest przekazanie ich spadkobiercom. W Polsce kryptowaluty traktowane są jako prawo majątkowe i podlegają dziedziczeniu. Platformy tradingowe stosują procedury wydania aktywów po zmarłym na podstawie dokumentów potwierdzających prawo do spadku.

W przypadku portfeli prywatnych działają wyspecjalizowane firmy zajmujące się odzyskiwaniem dostępu. Korzystają one z oprogramowania oraz informacji od właścicieli — fragmentów frazy seed, wzorców haseł czy danych o urządzeniu — aby spróbować zrekonstruować brakujące elementy. Skuteczność takich prób zależy od ilości i jakości dostępnych informacji.

Niektóre kryptowaluty reagują na utraty inaczej: Dogecoin nie ma górnego limitu podaży, dlatego bezpowrotne straty nie wpływają na całkowitą podaż tak jak w przypadku bitcoinów, których liczba jest ograniczona. Powstają też analizy porównujące odporność poszczególnych tokenów na przyszłe technologie kryptograficzne.

W perspektywie technicznej rozwój komputerów kwantowych jest analizowany jako potencjalny czynnik wpływający na bezpieczeństwo kluczy prywatnych, a niektóre projekty tworzą listy kryptowalut ocenianych pod kątem odporności na obliczenia kwantowe.

W praktyce ostateczna możliwość odzyskania środków zależy od tego, czy istnieją kopie frazy seed, dostęp do konta na zewnętrznej platformie lub fragmenty informacji umożliwiające rekonstrukcję klucza. Brak tych elementów zwykle uniemożliwia przywrócenie dostępu do tokenów.