Lekarze kosztują państwo niemal trzykrotnie więcej niż żołnierze

Przeciętny koszt zatrudnienia lekarza wynosi około 29 342 zł miesięcznie. Średnie uposażenie żołnierza zawodowego to około 10 000 zł miesięcznie. Szacunki wskazują, że w 2025 roku łączne wydatki na wynagrodzenia lekarzy w Polsce mogą wynieść od 35 do 50 mld zł, najprawdopodobniej w przedziale 40–45 mld zł.

Punktem wyjścia do obliczeń jest budżet Narodowego Funduszu Zdrowia. Plan finansowy NFZ wynosi około 220 mld zł. Jakub Szulc, wiceprezes NFZ, wskazywał, że około 72 mld zł z tej kwoty wiąże się ze wzrostem kosztów wynagrodzeń personelu medycznego, przy czym ta suma dotyczy całego personelu, nie tylko lekarzy.

Analiza Porozumienia Rezydentów OZZL, oparta na danych z ponad 300 szpitali, pokazuje, że wynagrodzenia lekarzy stanowią średnio 23 proc. budżetu placówek i odpowiadają za około 42 proc. wszystkich wydatków na płace personelu medycznego. Przy założeniu, że lekarze absorbują 42 proc. kosztów płac w systemie, całkowite wydatki na ich wynagrodzenia mieszczą się w przedziale 35–40 mld zł rocznie.

Po uwzględnieniu wszystkich form zatrudnienia — umów o pracę, kontraktów B2B, umów cywilnoprawnych, dyżurów, świadczeń ambulatoryjnych oraz finansowania rezydentur przez Ministerstwo Zdrowia — górna granica szacunków może sięgać 45–50 mld zł. Przy takich szacunkach udział wydatków na płace lekarzy w środkach zarządzanych przez NFZ wynosi od około 18 do 23 proc.

Dokładne ustalenie łącznej kwoty jest utrudnione ze względu na rozproszenie danych. Wynagrodzenia finansowane są z różnych źródeł i w różnych formach, a część środków trafia bezpośrednio z budżetu Ministerstwa Zdrowia, na przykład w przypadku rezydentur. Nie istnieje jedno, zbiorcze publiczne zestawienie obejmujące wszystkie formy wypłat.

Porównanie historyczne pokazuje zmiany w relacji płac. W 2006 roku przeciętne miesięczne wynagrodzenie lekarza wynosiło około 4,9 tys. zł brutto, a uposażenie żołnierza zawodowego około 3,1 tys. zł. Obecne szacunki to około 29,3 tys. zł miesięcznie dla lekarza i około 10 tys. zł dla żołnierza. W ciągu ostatnich dwóch dekad przeciętne wynagrodzenie lekarza wzrosło prawie sześciokrotnie, a żołnierza nieco ponad trzykrotnie.

Czynniki wymieniane przez instytucje publiczne jako wpływające na wzrost kosztów płac to ustawa o minimalnych wynagrodzeniach w ochronie zdrowia, podwyżki stawek kontraktowych oraz niedobory kadrowe wśród lekarzy. Różne instytucje szacują obecne koszty związane z podwyżkami płac personelu medycznego na ponad 70 mld zł rocznie.

Brak jednego zbiorczego raportu krajowego pozostawia jednak niepewność co do dokładnej skali wydatków na wynagrodzenia lekarzy.