Lagarde: AI może przeciwdziałać kryzysowi demograficznemu

Christine Lagarde, prezes Europejskiego Banku Centralnego, w swoim wystąpieniu oceniła, że sztuczna inteligencja może pomóc przeciwdziałać kryzysowi gospodarczemu wynikającemu ze starzenia się społeczeństw w Europie. Wezwała do inwestycji w centra danych, produkcję układów scalonych i budowę europejskiej suwerenności technologicznej oraz do skierowania części prywatnych oszczędności na finansowanie krajowych projektów AI.

Lagarde wskazała, że w ciągu najbliższych 25 lat liczba osób w wieku produkcyjnym w Europie ma maleć o ponad milion rocznie. Bez wzrostu produktywności będzie trudniej finansować wydatki publiczne. Według jej szacunków szybkie wdrożenie AI mogłoby podnieść produktywność nawet o 4 procent w ciągu dekady, co ma wpływ na sytuację finansów publicznych.

Szefowa EBC przedstawiła dane o przewadze obliczeniowej i inwestycyjnej Stanów Zjednoczonych: USA dysponują około 75 proc. globalnych mocy obliczeniowych wykorzystywanych w AI, a Europa około 5 proc. W ubiegłym roku Stany Zjednoczone opracowały 59 znaczących modeli AI, Chiny 35, a Francja i Wielka Brytania po jednym. Gospodarstwa domowe ze strefy euro posiadają około 440 mld euro w akcjach amerykańskich firm technologicznych, a roczne oszczędności tych gospodarstw wynoszą około 1,4 bln euro.

Przy obecnych trendach luka w mocach obliczeniowych Europy może wzrosnąć ponad sześciokrotnie w ciągu dekady. Koszt zamknięcia tej luki, łącznie z inwestycjami w układy scalone, Lagarde oszacowała na nawet 600 mld euro. Zaproponowała, by rozwijać własne modele AI działające na europejskiej infrastrukturze, by zmniejszyć zależność od zagranicznych dostawców.

Lagarde przedstawiła też tempo adopcji AI przez firmy i pracowników. W pierwszym kwartale tego roku około jedna czwarta wzrostu kredytów dla przedsiębiorstw wiązała się z projektami AI. Szacuje się, że do 2026 roku około 10 proc. inwestycji firm ma być związanych z AI. Odsetek zatrudnionych w strefie euro korzystających z AI w pracy podwoił się w ciągu dwóch lat i przekracza 50 proc. Jednak inwestycje cyfrowe w USA rosły ostatnio dwukrotnie szybciej, a tamtejsi pracownicy poświęcają na użycie AI od dwóch do trzech razy więcej czasu niż pracownicy największych gospodarek strefy euro.

Lagarde ostrzegła przed ryzykiem zależności od zagranicznych modeli. Wdrożenie AI zwykle oznacza przesyłanie danych firmowych do systemu należącego do innego podmiotu i podlegającego innemu prawu, co może prowadzić do gromadzenia wiedzy o całych branżach i tworzenia asymetrii siły. Jako potencjalne obszary wpływu wymieniła kontrolę towarów na granicach, wskazywanie kontroli podatkowych, sterowanie ruchem kolejowym, monitorowanie pacjentów i udział w rozliczeniach bankowych.

W kwestii finansowania Lagarde zaproponowała skierowanie części prywatnych oszczędności na rozwój AI w Europie oraz rozwój mechanizmów rynkowych pozwalających efektywnie inwestować te środki lokalnie. W jej ocenie: 'Pieniądze w Europie istnieją’. Zwróciła uwagę, że same banki nie zapewnią potrzebnego finansowania.

Lagarde podsumowała, że Europa stoi przed wyborem między spowolnieniem adopcji AI z obaw o dane a szybkim wdrożeniem zagranicznych rozwiązań i rosnącą zależnością. Zaproponowała połączenie szybkiej adopcji z budową większej suwerenności technologicznej przez inwestycje w moce obliczeniowe, rozwój modeli europejskich oraz lepsze wykorzystanie prywatnych oszczędności.