Japonia wzywa GPIF do większych zakupów krajowych aktywów

Rząd wzywa publiczne fundusze emerytalne, w tym Government Pension Investment Fund (GPIF), do zwiększenia zakupów aktywów na rynku krajowym. W tle są podwyżki stóp i ograniczenie skupu obligacji przez Bank Japonii oraz planowane ulgi fiskalne rządu.

Minister finansów Satsuki Katayama w tym tygodniu poinformowała, że władze oczekują większych inwestycji GPIF i innych publicznych funduszy w japońskie obligacje i akcje, aby pomóc stabilizować rentowności obligacji skarbowych oraz kurs jena. GPIF zarządza około 1,8 bln USD, a prawie połowa jego portfela jest ulokowana za granicą.

Bank Japonii w czerwcu podniósł stopę referencyjną do 1 proc., najwyższego poziomu od 1995 roku, oraz ograniczył zakupy obligacji. Mniejsze zakupy ze strony banku centralnego zmniejszają popyt instytucjonalny na japońskie obligacje rządowe.

Dane o cenach producentów za czerwiec wykazały wzrost o 7,1 proc. rok do roku, wobec 6,6 proc. w maju; wzrost napędzały wyższe ceny ropy, energii elektrycznej i tworzyw sztucznych. Po publikacji tych danych rentowność 10‑letnich obligacji spadła o około 10 punktów bazowych do 2,775 proc.

Premier Sanae Takaichi zapowiedziała obniżki podatku konsumpcyjnego oraz jednorazowe zasiłki gotówkowe finansowane emisją nowego długu. Rząd łączy ograniczenie skupu obligacji i wyższe stopy z planami zwiększenia wydatków fiskalnych.

Japonia ma zadłużenie przekraczające dwukrotność PKB. W styczniu podczas wyprzedaży rentowność 40‑letnich obligacji po raz pierwszy przekroczyła 4 proc.

W przeszłości łączenie działań fiskalnych z ruchami na rynkach obligacji wiązało się z gwałtownymi reakcjami. We wrześniu 2022 roku brytyjskie decyzje budżetowe doprowadziły do silnego wzrostu rentowności giltów i do interwencji banku centralnego; premier zrezygnowała po 49 dniach. W Turcji utrzymanie niskich stóp przy wysokiej inflacji w 2021–2022 roku wiązało się z dużym osłabieniem liry i BPI inflacji powyżej 85 proc. W Stanach Zjednoczonych porozumienie między Departamentem Skarbu a Rezerwami Federalnymi z 1951 roku zakończyło długotrwałe utrzymywanie niskich rentowności po II wojnie światowej.

Działania w Tokio wpływają także na rynki zagraniczne poprzez carry trade na jenie, szacowany na kilka bln USD. Po podwyżkach stóp od połowy 2024 roku część tego układu uległa rozmontowaniu; w sierpniu 2024 indeks Nikkei 225 spadł o 12,4 proc. w jednej sesji, a kurs Bitcoina spadł poniżej 50 000 USD. Krótkie pozycje na jenie osiągnęły niedawno poziomy najwyższe od 2024 roku.

Jeden z komentatorów rynku zauważył: „Japonia obecnie zacieśnia politykę, zmniejsza swój bilans i zwiększa wydatki fiskalne jednocześnie. To nie zdarzyło się nigdy wcześniej.”

Rynki będą obserwować decyzje GPIF i innych publicznych funduszy oraz tempo i skalę zmian w alokacjach kapitału i w polityce Banku Japonii.