Japonia uruchamia Narodowe Biuro Wywiadu

Narodowe Biuro Wywiadu (NIB) rozpoczęło działalność 31 lipca 2026 r. Instytucja zaczyna pracę z początkowym stanem 700 osób. Ma koordynować działania istniejących służb i budować zintegrowany system wywiadowczy.

NIB powstało z przekształcenia Rządowego Biura Wywiadu i Badań (CIRO). Do zadań biura należy zbieranie i analiza informacji pochodzących z różnych resortów, koordynacja działań kontrwywiadowczych i cyberbezpieczeństwa oraz tworzenie własnego wywiadu osobowego. W strukturze formalnej biuro podlega Narodowej Radzie Wywiadowczej, w skład której wchodzi dziewięciu ministrów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Pierwszym dyrektorem został Kazuya Hara, były szef CIRO i długoletni funkcjonariusz policji.

W zakres koordynacji NIB wchodzą Kwatera Wywiadowcza Japońskich Sił Samoobrony, Służba Wywiadu i Analiz resortu spraw zagranicznych oraz Agencja Wywiadu Bezpieczeństwa Publicznego w resorcie spraw wewnętrznych. Łączne zasoby kadrowe tych instytucji sięgają około 33 tys. osób; po uruchomieniu NIB te zasoby mają działać w sposób skoordynowany. Stan zatrudnienia w nowym biurze na start wynosi 700 osób.

Ustawa z maja 2026 r. nadaje NIB uprawnienia do koordynacji działań antyszpiegowskich i wymiany informacji między resortami. Prawo przewiduje rozwój zdolności kontrwywiadowczych, rozszerzenie działań w cyberprzestrzeni oraz tworzenie jednostek zajmujących się wywiadem osobowym. Dalsze regulacje mają wprowadzić kary za szpiegostwo i obowiązek rejestracji zagranicznych lobbystów wzorowany na rozwiązaniach stosowanych za granicą.

Brak centralnego kontrwywiadu w Japonii ma korzenie historyczne. Po II wojnie światowej rozwiązano przedwojenne formacje takie jak Kempeitai i Tokkeitai. Pacyfistyczne nastroje społeczne i ograniczenia prawne w kolejnych dekadach ograniczały rozwój służb wywiadowczych. Przez długi czas przypadki szpiegostwa przemysłowego bywały traktowane jako spory cywilne, a sankcje za ujawnione działania miały charakter symboliczny.

Rząd wskazał na rosnące napięcia regionalne, w szczególności w relacjach z Chinami i Rosją, jako jeden z czynników motywujących do wzmocnienia zdolności wywiadowczych. Proces tworzenia NIB był kontynuacją zmian zapoczątkowanych przez poprzednich szefów rządów; władze zapowiadają szybkie zwiększanie zasobów i kolejne zmiany legislacyjne oraz rozwój współpracy międzynarodowej w zakresie wywiadu i kontrwywiadu.