Iran złożył projekt wyjścia z Traktatu NPT

Parlamentarny projekt wycofania się z Traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT) i rewizji doktryny obronnej został formalnie złożony w irańskim parlamencie. Inicjatywa została przedstawiona jako odpowiedź na ostatnie ataki ze strony Stanów Zjednoczonych.

Projekt przedłożył poseł Ravanbakhsha; w wystąpieniu argumentował, że po bombardowaniach i zabójstwach przywódców nie ma podstaw do pozostawania w traktacie. W parlamencie przytoczył słowa: „Nie można naruszać suwerenności narodu, mordować jego przywódców, bombardować jego infrastruktury, a potem oczekiwać, że będzie on związany traktatami, które już sami złamali”. Inny parlamentarzysta, Akhlaqi-Amiri, formalnie zażądał wyjścia Iranu z NPT i rewizji doktryny obronnej. Ebrahim Rezaei z Komisji Bezpieczeństwa Narodowego ocenił, że „najlepszą odpowiedzią na eskalację ekonomicznej wojny… jest wycofanie się z NPT”.

Działania legislacyjne towarzyszyły kolejne operacje wojskowe. Siły irańskie odpaliły antyokrętowe pociski manewrujące z okolic Bandar-e Jask na południowym wschodzie kraju. Lokalizacja ta znajduje się daleko od Cieśniny Ormuz. Irańskie źródła oficjalne określiły ćwiczenia jako demonstrację zdolności obronnych.

W regionie pojawiły się sygnały, że niektóre państwa sojusznicze wobec USA kwestionują zdolność Waszyngtonu do udzielenia pełnych gwarancji bezpieczeństwa. Analizy wskazują także na obawy dotyczące zapasów pocisków przechwytujących w Stanach Zjednoczonych i wpływu ewentualnych braków na możliwości obronne w dłuższym konflikcie.

Reakcje ze strony USA obejmowały zmianę retoryki wobec sojuszników oraz decyzje dotyczące zakresu wspólnych ćwiczeń wojskowych, w tym ograniczenie niektórych manewrów z partnerami azjatyckimi. Administracja amerykańska sygnalizowała też zwiększone zainteresowanie kontaktami z innymi reżimami w regionie. Irańskie władze wykorzystały te działania w debacie publicznej jako argument za rewizją polityki bezpieczeństwa.

W parlamencie planowana debata ma objąć zarówno formalne wystąpienie z NPT, jak i szeroką rewizję doktryny obronnej, w tym opcję rozwijania zdolności jądrowych jako elementu odstraszania. Przeciwnicy wyjścia z traktatu wskazują na ryzyko izolacji międzynarodowej i nowych sankcji.

Traktat o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej obowiązuje od dekad i reguluje zasady kontroli proliferacji oraz dostęp do technologii jądrowej. Formalne wystąpienie z traktatu wymaga przeprowadzenia procedury przewidzianej w jego zapisach oraz zgodnych z prawem krajowym działań. W razie decyzji parlamentu i podpisu wykonawczego społeczność międzynarodowa może podjąć kroki polityczne i gospodarcze w odpowiedzi.