GLM-5.2: chiński model AI tańszy i dostępny lokalnie

Z.ai (dawniej Zhipu AI) w połowie czerwca 2026 roku udostępniło GLM-5.2, otwarty model językowy o 750 mld parametrach i kontekście do 1 mln tokenów. Producent informuje, że wagi modelu można pobrać, dostroić i uruchamiać na dowolnej infrastrukturze bez zgody twórcy. Model działa wyłącznie na układach pochodzących z Chin.

Premiera GLM-5.2 nastąpiła po zaostrzeniu dostępu do najnowszych modeli w Stanach Zjednoczonych. W tym samym okresie dwaj amerykańscy dostawcy ograniczyli globalny dostęp do wybranych wersji swoich modeli.

W testach aplikacyjnych GLM-5.2 poprawił wynik względem poprzedniej wersji: GLM-5.1 osiągał 21/70, GLM-5.2 — 48/70. Dla porównania model konkurencyjny osiągał 56/70. W benchmarkach agentowych GLM-5.2 plasuje się blisko wiodącego modelu z USA, z różnicą około jednego punktu procentowego. W zawodach programistycznych GLM-5.2 zajął drugie miejsce w konkursie Code Arena: Frontend i uzyskał najlepsze wyniki wśród otwartych modeli w kategoriach React i HTML.

Koszt użytkowania i dostępność to elementy wymieniane przez firmy jako argumenty za GLM-5.2. Porównanie cen pokazuje znaczące różnice: wyceniany model chiński ma koszt rzędu jednej szóstej typowych ofert z USA. Praktyka udostępniania wag pozwala na uruchamianie modelu lokalnie bez zależności od zdalnego dostawcy.

Rynkowe reakcje pojawiły się natychmiast. Kurs akcji Z.ai w Hongkongu wzrósł o ponad 30% po premierze, a od debiutu spółki w styczniu notuje wzrosty rzędu 800%. JP Morgan prognozuje wzrost przychodów Z.ai o 534% w tym roku oraz osiągnięcie rentowności w 2028 roku. Firma zapowiedziała przygotowania do podwójnej oferty publicznej na giełdzie w Szanghaju i zaplanowała premierę kolejnej wersji modelu, GLM-5.5, na sierpień 2026.

Współzałożyciel Z.ai Tang Jie określił decyzję konkurentów dotyczącą ograniczeń dostępu jako „głęboko godną pożałowania” i wskazał, że otwarte wagi dają instytucjom gwarancję stałego dostępu do modeli.

Dane z platform agregujących ruch tokenów wskazują, że kilka najczęściej używanych modeli globalnie pochodzi od chińskich dostawców. Analitycy branżowi oceniają nadal opóźnienie chińskich modeli względem najlepszych systemów z USA na kilka miesięcy, ale zwracają uwagę na rosnące znaczenie kosztu i możliwości uruchamiania modeli lokalnie.

Szersze tło to ograniczenia eksportowe na chipy wprowadzone przez Stany Zjednoczone po 2022 roku oraz polityka samowystarczalności technologicznej Chin. Dla firm z krajów rozwijających się dostępność otwartych modeli i niższe koszty obsługi tokenów stają się jednym z kryteriów wyboru dostawcy AI.