Dług publiczny może osiągnąć 65% PKB w 2026 r.

Ministerstwo Finansów prognozuje, że dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrośnie do około 65% PKB w 2026 roku. Resort informuje też, że deficyt sektora za 2025 rok wyniósł około 7,3% PKB. Jednocześnie rosną wydatki na administrację, wynagrodzenia i nowe zobowiązania programowe, a coraz większa część budżetu ma być pokrywana przez emisje obligacji.

Według prognoz zwiększanie zadłużenia w kolejnych latach może doprowadzić do przekroczenia progu ostrożnościowego Unii Europejskiej oraz limitu zapisanego w konstytucji. Ministerstwo wskazuje konkretne kategorie wydatków, które rosną najszybciej: płace w sektorze publicznym, koszty administracyjne oraz finansowanie nowych programów.

Ekonomiści zwracają uwagę na mechanizm finansowania wynagrodzeń: pensje w sektorze publicznym są wypłacane z budżetu, a część tych środków wraca później w formie podatków. Według analizy, wpływy podatkowe wynikające z tych wypłat mają charakter wtórny i nie tworzą dodatkowej wartości dodanej w gospodarce.

Dokumenty resortu opisują także proces, w którym nominalny wzrost wpływów budżetowych w okresie wysokiej inflacji i wzrostu płac może maskować rosnące obciążenia. W kolejnych latach przedsiębiorstwa mogą napotkać wyższe koszty pracy i więcej regulacji, co według prognoz może ograniczyć inwestycje i spowodować spowolnienie tempa wzrostu PKB.

W sytuacji przyspieszającego zadłużania się państwo ma trzy możliwości finansowania zobowiązań: podwyższenie podatków, dalsze zadłużanie się albo ograniczanie wydatków. Resort finansów zwraca uwagę, że wraz ze wzrostem zadłużenia rośnie koszt obsługi długu, co powoduje przesunięcie środków z inwestycji w kierunku spłat odsetek.

Dokument przypomina porównania z mechanizmami obserwowanymi w niektórych krajach przed wystąpieniem kryzysów fiskalnych, podkreślając jednocześnie różnice: Polska ma własną walutę, nadal stosunkowo niski poziom bezrobocia i wyższy wzrost gospodarczy niż wiele krajów UE. Resort wzywa do dyskusji nad efektywnością wydatków publicznych oraz nad zdolnością do zwiększania produktywności przez inwestycje w cyfryzację i innowacje.