Burmistrz Tirany prowadzi kampanię z aresztu. Pomaga mu AI

Erion Veliaj, burmistrz Tirany, od lutego 2025 roku przebywa w areszcie w Durrës. Mimo zatrzymania zachował stanowisko. Operacyjne obowiązki przekazał zastępcom, a za pośrednictwem nagrania opublikowanego na swoim oficjalnym profilu nadal komunikuje się z wyborcami.

Na nagraniu cyfrowy wizerunek 46-letniego Veliaja występuje na tle albańskich flag i symboli Tirany. Awatar przedstawia działania władz miasta i zapowiada bezpłatne obiady szkolne dla uczniów.

Wirtualna postać odnosi się także do aresztowania burmistrza. Przedstawia go jako zakładnika politycznego i informuje, że komunikacja za pomocą sztucznej inteligencji jest jego jedyną możliwością osobistego kontaktu z elektoratem. Nagranie zostało oznaczone jako wygenerowane przez AI.

Albańska prokuratura specjalna SPAK zarzuca Veliajowi przyjęcie korzyści majątkowych, pranie pieniędzy i ukrywanie majątku. Według śledczych sprawa dotyczy co najmniej 1,1 mln euro pochodzących ze środków publicznych. Prokuratura twierdzi, że ma między innymi nagrania z podsłuchów i dokumentację finansową. W postępowaniu jako pośredniczka miała występować żona burmistrza, Ajola Xoxa.

Veliaj zaprzecza zarzutom i utrzymuje, że jest niewinny. Nadal formalnie pełni funkcję burmistrza stolicy i największego miasta Albanii.

Technologia użyta w nagraniu łączy syntetyczny obraz twarzy z nagranym głosem oraz dopasowuje ruch ust do wypowiadanych słów. Podobną metodę zastosował w 2023 roku były premier Pakistanu Imran Khan, który podczas pobytu w więzieniu prowadził komunikację wyborczą za pomocą materiałów typu deepfake. Jego nagrania nie były jednak tak wyraźnie oznaczane jako wygenerowane przez AI.

Sztuczna inteligencja pojawiała się wcześniej w albańskiej debacie politycznej. Rozważano powierzenie modelowi AI funkcji ministerialnej, argumentując, że byłby mniej podatny na korupcję niż człowiek. Do powołania algorytmu na stanowisko w rządzie nie doszło.