BIS: stablecoiny nie są pełnoprawnym pieniądzem

Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) w dorocznym raporcie ekonomicznym za 2026 r. stwierdził, że współczesne stablecoiny nie spełniają kryteriów pełnoprawnego pieniądza. Dokument wskazuje na ryzyka dla systemu bankowego, stabilności finansowej i suwerenności monetarnej.

Raport przypomina, że pieniądz powinien być powszechnie akceptowany bez dodatkowych pytań, gwarantować wykup po wartości nominalnej, mieć elastyczną płynność oraz opierać się na zaufaniu do instytucji. Autorzy raportu wskazują, że stablecoiny oferują zalety technologiczne, takie jak programowalność, natychmiastowe przelewy peer‑to‑peer i działanie 24/7, ale brakuje im instytucjonalnych podstaw obecnych w dwustopniowym systemie banków centralnych i komercyjnych.

BIS podał dane rynkowe: 99,4% stablecoinów powiązanych z fiat według kapitalizacji odnosi się do dolara amerykańskiego. Kapitalizacja rynkowa stablecoinów wynosiła około 320 mld USD pod koniec maja 2026 r., a roczny wolumen transakcji w 2025 r. osiągnął w przybliżeniu 28 bln USD. Według autorów raportu te skale nie dorównują wolumenom największych systemów płatniczych w USA.

Autorzy raportu opisali obecne zastosowania stablecoinów: handel kryptowalutami oraz przechowywanie wartości w krajach z niestabilnymi walutami. Z kolei wykorzystanie w płatnościach międzynarodowych pozostaje ograniczone z uwagi na prowizje, spready i ryzyko nielegalnego użycia.

W raporcie wyszczególniono kilka technicznych i finansowych zagrożeń. Stablecoiny nie zawsze utrzymują powiązanie z aktywem bazowym, a mechanizmy wykupu przypominają działanie funduszy giełdowych. Fragmentacja płynności między blockchainami oznacza, że ten sam token może funkcjonować w odrębnych rejestrach, co wiąże się z ryzykiem przy użyciu mostów i transferach między sieciami.

BIS wskazał, że technologie takie jak portfele niepowiernicze, miksery i mosty cross‑chain utrudniają zapobieganie praniu pieniędzy i egzekwowanie sankcji. Bank ostrzegł przed możliwością masowego wykupu tokenów; przy dużych umorzeniach emitenci mogliby szybko sprzedawać rezerwy, co wywierałoby presję na rynki krótkoterminowego długu, transakcje repo i rynek pieniężny.

Raport zwraca uwagę na wpływ stablecoinów na sektor bankowy. Szersze użycie tokenów może zmniejszać bazę depozytową banków, co skłaniałoby je do korzystania z finansowania hurtowego, podnoszenia stawek depozytowych lub ograniczania akcji kredytowej.

BIS ostrzegł także przed zjawiskiem określonym jako dolaryzacja przez stablecoiny: w krajach o słabszych fundamentach makroekonomicznych popularność dolarowych tokenów może nasilać substytucję walutową, omijać ograniczenia kapitałowe i zwiększać zmienność przepływów.

W odpowiedzi na zidentyfikowane ryzyka raport zaleca zaostrzenie regulacji wobec emitentów: wymogi dotyczące rezerw i płynności, ochrona posiadaczy tokenów, przejrzystość operacji oraz mechanizmy restrukturyzacji problematycznych podmiotów. Dokument wzywa do międzynarodowej koordynacji regulacyjnej, tworzenia wspólnych mechanizmów nadzoru dla globalnych emitentów oraz harmonizacji podejść.

Jako alternatywę autorzy raportu przedstawiają koncepcję tokenizowanego dwustopniowego systemu finansowego, obejmującego tokenizowane rezerwy banków centralnych, tokenizowane depozyty bankowe i inne regulowane formy prywatnego pieniądza z możliwością programowalności.

Wcześniej, w kwietniu 2026 r., przyszły szef BIS Pablo Hernández de Cos wskazywał na potrzebę ścisłej regulacji stablecoinów.