Banki centralne wywożą złoto z Nowego Jorku

Kilka banków centralnych rozpoczęło relokację i repatriację rezerw złota przechowywanych w Nowym Jorku. Ruchy te są motywowane obawami o dostęp do depozytów w warunkach rosnącej niepewności geopolitycznej i ryzyka sankcji.

Bezpośrednim impulsem dla zmian była decyzja państw G7 o zamrożeniu rosyjskich aktywów po inwazji na Ukrainę w lutym 2022 roku. W odpowiedzi niektóre państwa zadecydowały o przeniesieniu części lub całości swoich rezerw bliżej krajowych ośrodków decyzyjnych lub do innych zagranicznych skarbców.

Holandia przesunęła 86 ton ze 313 ton dotąd przechowywanych w USA i Kanadzie do Londynu. Holenderski bank centralny sprzedał 59 ton w Nowym Jorku i kupił nowe sztaby w Wielkiej Brytanii; ponad 27 ton fizycznie przewieziono do skarbców Banku Anglii. W komunikacie banku napisano: «Chcemy wzmocnić odporność i gotowość kraju na wypadek nieprzewidzianych wstrząsów».

Francja zakończyła proces repatriacji złota, sprzedając 129 ton z Nowego Jorku i dokonując zakupu nowych sztab w Paryżu. Operacja przyniosła około 15 mld USD zysku wynikającego z przewalutowania i konwersji sztab.

Indie przeprowadziły jedną z największych operacji przenoszenia złota po 2022 roku. Obecnie około 77% indyjskich rezerw znajduje się w krajowych skarbcach w Bombaju i Nagpurze.

Dane międzynarodowych instytucji wskazują na zmianę preferencji dotyczących przechowywania rezerw. Według Światowej Rady Złota 59% banków centralnych woli obecnie trzymać rezerwy w kraju, podczas gdy dwa lata wcześniej odsetek ten wynosił 41%. Europejski Bank Centralny podał w raporcie z czerwca, że złoto stanowi około 27% wartości globalnych rezerw, wyprzedzając amerykańskie obligacje skarbowe.

W drugim kwartale tego roku banki centralne nabyły rekordowe 289 ton złota, co było pięciokrotnością zakupów zrealizowanych w pierwszym kwartale.

Cena złota wzrosła istotnie w ostatnich latach. W ciągu trzech lat metal zyskał około 140%, a w 2025 roku notowano wzrost rzędu 65%; w styczniu 2025 roku cena przekroczyła 5 000 USD za uncję.

Sytuacja w Niemczech pozostaje zróżnicowana. Bundesbank dysponuje rezerwą 3 350 ton o szacowanej wartości około 475 mld USD. Ponad połowa zasobów znajduje się we Frankfurcie, około 37% pozostaje w Nowym Jorku, a 13% w Londynie. Na polityków i ekonomistów wywierana jest presja na sprowadzenie 1 236 ton przechowywanych w USA, jednak bank centralny wskazuje, że posiadane zasoby są wystarczające i na razie nie planuje pełnej repatriacji. Pojawiają się propozycje częściowej sprzedaży złota w celu pozyskania środków na wsparcie gospodarki.

Hiszpania posiada 281 ton rezerw o wartości około 40 mld USD. Większość złota znajduje się w Banku Hiszpanii; szczegóły dotyczące depozytów w Londynie, Bazylei czy Nowym Jorku nie są publicznie ujawniane. W latach 2004–2007 Hiszpania sprzedała ponad połowę zasobów.

Włochy mają około 2 452 ton złota o wartości szacowanej na 350 mld USD. Rząd deklaruje, że złoto zgromadzone w Banku Włoch należy do państwa i obywateli. Unia Europejska oceniła, że próby przeniesienia kontroli nad rezerwami mogłyby naruszać niezależność banku centralnego i reguły fiskalne dotyczące rezerw walutowych i złota.

Banki centralne podają jako powody relokacji obawy przed ograniczeniem dostępu do aktywów z przyczyn politycznych, rosnącą wartość złota oraz większe zapotrzebowanie na fizyczne rezerwy. Decyzje dotyczące przechowywania, sprzedaży i zakupu złota są realizowane w różnych terminach i formach w zależności od kraju.