Vitalik Buterin – zdecentralizowane stablecoiny wciąż nie zdały podstawowego egzaminu odporności

Kiedy Buterin mówi o odporności w długim terminie, a nie o kursie „na chwilę obecną”, wyciąga na wierzch trzy kluczowe problemy: źródło rzetelnej ceny bazowej dla pegu, domknięcie kwestii oracle security oraz fakt, że tokenomiki projektowane pod zysk zbyt często „zalepiają” i deformują mechanizmy utrzymania stabilności. Według niego w razie ataku te elementy sypią się jako pierwsze – i właśnie dlatego mit o neutralnym, w pełni zdecentralizowanym pieniądzu bez zaufanych pośredników wciąż jest kruchy.

Te tezy wybrzmiewają w czasie odradzającego się zainteresowania onchain-dolarami oraz aktywami pegged do euro. Rymują się również z jego noworocznymi przemyśleniami o następnym rozdziale Ethereum, w którym priorytetem mają być wygoda użytkownika i prawdziwa decentralizacja. Stablecoiny w tej wizji to nie poboczna funkcja, lecz fundament infrastruktury – a jednocześnie właśnie w miejscach takich jak price discovery i governance wciąż kryją się punkty zdolne wywołać sprzężone, łańcuchowe awarie.

Co ciekawe, niezależne analizy ryzyka powtarzają to niemal identycznym językiem. DeFi-owe uzależnienie od oracle’i jest tam wskazywane jako ryzyko numer jeden: wystarczy manipulacja feedem albo jego downtime, by doszło do błędnych likwidacji i rozchwiania stabilizatorów, a przejęte governance może przepchnąć toksyczny collateral lub parametry ustawione pod interes wąskiej grupy, zamiast pod odporność protokołu.

O zdecentralizowanych stablecoinach nie da się dziś mówić, nie przywołując duchów wcześniejszych katastrof. Krach UST z 2022 roku to niemal kanoniczny przykład tego, jak szybko rozkręca się negatywna spirala: refleksyjna architektura, zbyt cienka płynność i kruche założenia nie wytrzymują w momencie, gdy pęka zaufanie, a arbitraż zaczyna „mielić w miejscu”. Nic dziwnego, że Buterin tak mocno podświetla temat trwałych referencji cenowych oraz tego, jak działają i jak są zabezpieczone oracle’e.

Wskazuje też na „warstwę zachęt” – staking i rentowność, które w wielu projektach pełnią rolę magnesu na płynność. Literatura o projektowaniu ryzyka w DeFi od dawna akcentuje, że ekonomiczna konstrukcja potrafi być bardziej niebezpieczna niż typowe podatności kontraktów: bodźce mogą wpychać mechanizm w procykliczność lub prowadzić do koncentracji kontroli, która później rozstrzyga się w głosowaniach governance.

Zdecentralizowane stablecoiny będą coraz ważniejsze, bo umacnia się „fundament” kryptorynku. Ale zanim ktoś powie, że stabilne pieniądze bez centralnego depozytu to już temat zamknięty, branża musi zahartować podstawę: benczmarki cen, zarządzanie warstwą oracle’i oraz projekt bodźców.